East Greenland Current

De Fram Straat vormt de belangrijkste verbinding tussen de Arctische Oceaan en de overige wereldzeeën. Door de Fram Straat stroomt de ‘East Greenland Current’ waarmee het ijs vanaf de Noordpool met een snelheid van 15-20 km per dag naar het zuiden wordt afgevoerd, waar het vervolgens smelt bij het ontmoeten van de warmere Golfstroom. Ieder jaar stroom wordt een tiende deel van al het Noordpoolijs door de Fram Straat afgevoerd. IJs dat in de poolwinters weer aan moet groeien om de ijskap te kunnen handhaven.

IJsnauten

De expedities vinden plaats met een speciaal te construeren ‘drijfijsvaartuig’. Aan het begin van de poolwinter en lange poolnacht, omstreeks eind oktober, vaart het onderzoeksschip diep het drijfijs in om te starten met een onderzoeksprogramma dat de hele poolwinter voortduurt.
Het onderzoeksvaartuig is te vergelijken met een ruimtestation. Het schip is zelfvoorzienend en biedt vijf maanden lang afgesloten van de buitenwereld, de werk- en leefomgeving aan een kleine bemanning van vijf tot zes onderzoekers en navigators (‘ijsnauten’).

‘Silent drifts’

Eenmaal in het ijs laat het onderzoeksschip zich passief meedrijven, samen met de ijsmassa en voortgedreven door de heersende noordenwinden en de East Greenland Current.
Op deze wijze kan een groot gebied worden doorzocht in ‘stille modus’, dus zonder dat het vaartuig de aandrijving hoeft te gebruiken. Dit is van belang om dat een belangrijk deel van het onderzoek bestaat uit het opnemen van onderwatergeluiden en daarbij zo min mogelijk verstoring bij moet optreden.
Nadat het schip een drijftocht van vier tot zes weken heeft afgelegd en circa 300-500 kilomter naar het zuiden is verplaatst komt het vrij uit het ijs en navigeert het schip door open water opnieuw naar het noorden om te beginnen aan een volgende drijftocht. Gedurende de poolwinter worden zo drie tot vijf ‘loopings’ ondernomen en kan de hele drijfijszone worden onderzocht.

Fram Straat tussen Groenland en Spitsbergen met een impressie van het onderzoekstraject door afwisselend passieve drift en actieve navigatie.

 

 

Drijfijsvaartuig MARVEL

Het zee-ijs in de Fram Straat tussen Spitsbergen en Groenland is normaal gesproken onbereikbaar kan alleen worden bezocht met een speciaal ontworpen drijfijsvaartuig, genoemd MARVEL (Modular Arctic Research Vessel).

Dankzij een NWO-subsidie, ondersteund door Topsector Water, Interdepartementaal Pool Overleg IPO en Nederlandse Poolcommissie NPC, wordt een Feasibility Study and Basic Design uitgevoerd door Conoship International (naval architects), TU Delft, NIOZ en Icewhale Foundation (projectleider).Deze haalbaarheidsstudie is nagenoeg afgerond, met positief resultaat.
De belangrijkste research mode van MARVEL is ‘passive drift’ met het van de Noordpool afstromende zee-ijs. Het onderzoekconcept lijkt op dat van een ruimtestation: Een bemanning  van zes personen, ijsnauten, verblijft met het drijfijsvaartuig MARVEL vier tot vijf maanden achtereen autonoom in het drijfijs gedurende de poolwinternacht. De bemanning voert een onderzoeksprogramma uit waarbij ze 24-7 begeleid worden door een ‘Ground Control Station’.

 

 

Science Plan ADMIRE

In samenwerking met Nederlandse poolwetenschappers en internationale Icewhale-scientists wordt het Science Plan ADMIRE ontwikkelt.
ADMIRE staat voor: Arctic Drift Multidisciplinary Icewhale Research Expeditions.

De Icewhale Foundation wordt bij de samenstelling van ADMIRE ondersteunt door de Wetenschappelijke Adviesraad, samengesteld uit zes hoogleraren van verschillende universiteiten (RUG, UU, LU, WUR) en instituten (NIOZ, KNMI).

Binnenkort meer over ADMIRE.